ამ დღეებში, თბილისის სავალუტო ჯიხურებში ევროს კურსი რეკორდულად დაეცა, რისი მიზეზიც მსოფლიოს ბირჟებზე ევროს გაუფასურება გახდა. თავის მხრივ, კი ევროს გაუფასურებას ანალიტიკოსები საბერძნეთში მიმდინარე მოვლენებს უკავშირებენ.

ბოლო წლებში საბერძნეთის თემა მუდმივად წინა პლანზე ტივტივებს. ე.წ. მსოფლიოს ფინანსური კრიზისის დროიდან მოყოლებული, მკვეთრად გაუარესდა ამ ქვეყნის ფინანსური მდგომარეობა. როგორც ირკვევა, ათწლეულების განმავლობაში, საბერძნეთის ხელისუფლება და ფინანსური ინსტიტუტები „საპნის ბუშტს“ ბერავდნენ, ანუ ფინანსურ პირამიდას აშენებდნენ.

ევროკავშირის ამ პატარა ქვეყანას გამოეყოფოდა აურაცხელი რაოდენობის სესხები (ძირითადად, გერმანული და ფრანგული ბანკების მიერ), ხდებოდა აქტივების ხელოვნურად გაბერვა და მონაცემების გაყალბება, მათ შორის სახელმწიფო შემოსავლების შესახებ. ცხოვრების დონე საბერძნეთში მკვეთრად იზრდებოდა, რასაც თან არ ახლდა შრომის ნაყოფიერების ზრდა. ანუ, ეს პირამიდა განწირული იყო, ადრე თუ გვიან, დასანგრევად.

რაც მოხდა კიდეც 2008-2009 წლებში, მსოფლიო კრიზისის დროს. მაგრამ თუ სხვა ქვეყნებმა ნაწილობრივ მაინც დასძლიეს კრიზისის შედეგები, საბერძნეთის ეკონომიკის დეგრადაცია დღემდე გრძელდება, ეს კი მიუთითებს იმაზე, თუ რა მასშტაბის აფიორასთან გვქონდა საქმე. თუმცა, მთავარი პრობლემა არა თავად საბერძნეთია, არამედ მისი ზემოქმედება მთლიანად ევროკავშირის ეკონომიკაზე.

იმის გამო, რომ ევროკავშირის წევრი ქვეყნების ბანკებმა ასეულობით მილიარდი ევროს სესხები გასცეს საბერძნეთის მიმართ, ამ ქვეყნის დეფოლტი მძიმედ დაარტყამს გერმანიის, საფრანგეთის და მთლიანად, ევროკავშირის ფინანსურ ინტერესებს. ამიტომაც, ევროკავშირის წამყვანი ქვეყნები იძულებული არიან, ახალ-ახალი კრედიტები მისცემ ბერძენ „ამხანაგებს“, რომ თავიდან აიცილონ საბერძნეთის გაკოტრება.

ოღონდ, ცხადია, ამჯერად კრედიტებს მკაცრი პირობებიც სდევს თან. ევროკავშირის მოთხოვნით, საბერძნეთის მთავრობა იძულებული გახდა შეემცირებინა საბიუჯეტო ხარჯები თითქმის ყველა მიმართულებით, მათ შორის ხელფასები, პენსიები, დახმარებები და ა.შ. ამან მკვეთრად დასცა ცხოვრების დონე საბერძნეთში და ხალხის უკმაყოფილება გამოიწვია, რომელიც უკვე შეეჩვია „კარგ ცხოვრებას“.

ამ პირობებში, საბერძნეთში ჩატარდა საპარლამენტო არჩევნები. ბოლო ათწლეულების განმავლობაში, ათენის პოლიტიკურ სცენაზე ორი პარტია დომინირებდა – მემარჯვენე ცენტრისტული გაერთიანება „ახალი დემოკრატია“ და მემარცხენე ცენტრისტული „სრულიად ელინთა სოციალისტური მოძრაობა“ (პასოკ). სწორედ ეს ორი პარტია ენაცვლებოდა ერთმანეთს ხელისუფლებაში.

მაგრამ ბოლო საპარლამენტო არჩევნებში, რომელიც ამა წლის 7 მაისს გაიმართა, ორივე ამ პარტიამ გამანადგურებელი მარცხი იწვნია. სოციალისტთა შედეგი 44%-დან (წინა არჩევნები) 13 (!) %-მდე დაეცა, ხოლო მემარჯვენეების – 34%-დან 19%-მდე. ჯამში, ამ ორმა პარტიამ ხმების მესამედზე ნაკლები მიიღო, მაშინ როცა წინა არჩევნებში მათ ხმა მისცა ამომრჩეველთა თითქმის 80%-მა.

თუმცა, „ახალმა დემოკრატიამ“ (ანუ ძველმა მემარჯვენეებმა) მაინც მოახერხა პირველ ადგილზე გასულიყო პარტიათა შორის. ამან კი მას დიდი უპირატესობა მისცა, რადგან საბერძნეთში მოქმედებს საკმაოდ უცნაური საარჩევნო კანონი, რომლის მიხედვითაც, პირველ ადგილზე გასულ პარტიას დამატებით 50 ადგილი ეძლება პარლამენტში, იმ ადგილების გარდა, რაც მან მოიპოვა არჩევნების შედეგად (სულ საბერძნეთის პარლამენტში 300 დეპუტატია).

მიუხედავად ამისა, ორმა ტრადიციულმა პარტიამ, რომლებიც კოალიციურად მართავდნენ ქვეყანას ბოლო თვეებში, მაინც ვერ მოახერხა ახალი მთავრობის ჩამოყალიბება, რადგან ყველა დანარჩენმა ძალამ უარი თქვა მათთან გაერთიანებაზე. ახლად წამოჩიტულ პარტიებს შორის გამოირჩევა ე.წ. რადიკალურად მემარცხენე გაერთიანება „სირიზა“(SYRIZA). ამ პარტიამ მეორე ადგილი დაიკავა არჩევნებში და სამიოდე პროცენტით ჩამორჩა პირველადგილოსანს.

გუშინ ცნობილი გახდა, რომ ახალი მთავრობის ჩამოყალიბება ვერ მოხერხდა და საბერძნეთში ჩატარდება ახალი საპარლამენტო არჩევნები. ვარაუდობენ, რომ ამჯერად პირველ ადგილზე „SYRIZA“ გავა და ბონუსად დაწესებული 50 ადგილი პარლამენტში მას გადაეცემა. ასეთ შემთხვევაში, სავარაუდოდ, ამ პარტიას გაუჩნდება შანსი, ჩამოაყალიბოს კოალიციური მთავრობა ორ სხვა მემარცხენე ძალასთან ერთად, რომელთაგან ერთ-ერთი კომუნისტური პარტიაა.

თუ ეს ასე მოხდა, ახალი მთავრობა მძიმე არჩევანის წინაშე დადგება. ერთი მხრივ, მემარცხენეები უარს ამბობენ ევროკავშირის და საბერძნეთის მთავრობების მიერ შეთანხმებული ე.წ. Baylout-ის პროგრამის განხორციელებაზე, ხოლო მეორე მხრივ, უნდათ საბერძნეთის შენარჩუნება ევროს ზონაში. მაგრამ იმ პირობებში, როცა ევროკავშირი კატეგორიულად უარს ამბობს შესწორებები შეიტანოს შეთანხმებულ პროგრამაში და შეღავათები გაუწიოს ბერძნებს, ძნელი წარმოსადგენია, როგორ უნდა მოხერხდეს ქვეყნის დეფოლტის თავიდან აცილება.

როგორც ჩანს, ბერძენი პოლიტიკოსების ნაწილი ფიქრობს ევროკავშირის დაშანტაჟებას, რადგან საბერძნეთის დეფოლტის შემთხვევაში, ევროპაც დაზარალდება. მაგრამ გერმანიის ხელისუფლებისთვის უკან დახევა სირცხვილის ტოლფასი იქნებოდა, ამიტომ მათ კატეგორიულად განაცხადეს, რომ Baylout-ის პირობები არ გადაიხედება. თავის მხრივ, საბერძნეთის მოსახლეობაც არ აპირებს უკან დახევას, ამიტომ საინტერესო მოვლენები გველოდება წინ.

მით უმეტეს უფრო აუცილებელია ლუკაშენკოს ბელარუსის ბოიკოტირება.

სამაგიეროდ, დასავლეთი თავზე ხელს უსვამს სააკაშვილისმაგვარ ”დემოკრატებს”, ვერ ამჩნევს საქართველოში ადამიანის უფლებების რაიმენაირ დარღვევას – პატარა წითელი ლაქები მადამ ტიმოშენკოს გამხდარ მუცელზე გაცილებით უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ასობით ქართველი პატიმარი, რომლებიც ყოველწლიურად იხოცებიან ქართულ ციხეებში, შესაბამისი უწყებების მხრიდან მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობის ფეხებზე დაკიდებით ან პირდაპირი ფიზიკური ზემოქმედების შედეგად.

პრინციპში ყველაფერი ცხადია: გრეგიან-ტიმოშენკო და სააკოვ-სააკაშვილი – საკუთარი ”ძაღლიშვილებია”, მათ მეტი ეპატიებათ, ვიდრე ”ვიღაც” ლუკაშენკოს ან იანუკოვიჩს.

მაგრამ თუკი ფლობ ენერგოშემცველების უზარმაზარ რეზერვებს, მკაფიოდ აკონტროლებ სიტუაციას ქვეყანაში და გაქვს პოლიტიკური მანევრისთვის საკმაო სივრცე, შენ არა მხოლოდ გაპატიებენ, შენით ასევე აღფრთოვანდებიან, ტაშს დაგიკრავენ, როცა მოინდომებ.

იხილეთ ვიდეო ქვემოთ – მღერის თურქმენეთის პრეზიდენტი გ.ბერდიმუხამედოვი, დასავლეთის სახელმწიფოთა დიპლომატიური კორპუსის თანდასწრებით. ყურადღებით დააკვირდით ამ კმაყოფილ ფიზიონომიებს, გათამაშებულ ღიმილებსა და მლიქვნელურ გამოხედვებს – მაშინვე ცხადი გახდება, რომ თურქმენეთში დემოკრატიის თვალსაზრისით ბევრად უკეთესი მდგომარეობაა, ვიდრე ბელარუსიასა და უკრაინაში!

18 – 23 აპრილს ევრაზიის ინსტიტუტის სოციოლოგ. სამსახურმა ოთხი უმაღლესი სასწავლებლის 360 სტუდენტის (184 გოგონა, 176 ვაჟი) გამოკითხვა ჩაატარა: თბილისის ივ.ჯავახიშვილის სახელმწ. უნივერსიტეტში, თბილისის სახელმწ. ტექნიკურ უნივერსიტეტში, ESM-სა და თელავის ი.გოგებაშვილის უნივერსიტეტში.

24 – 28 აპრილს კი იგივე შეკითხვები დაესვა ზოგიერთი ოპოზიციური პოლიტიკური პარტიისა (ქართული ოცნება, თავისუფალი საქართველო,ქრისტიან-დემოკრატიული მოძრაობა, ლეიბორისტული პარტია, ეროვნული ფორუმი, რესპუბლიკური პარტია) და ახალგაზრდული არასამთავრობო ორგანიზაციების (თავისუფალ სტუდენტთა კავშირი, სამოქალაქო ფრონტი, მოძრაობა ”არა!”, მოძრაობა ”7 ნოემბერი”, ერთიანი სტუდენტური მოძრაობა) 42 წარმომადგენელს.

შედეგები საკმაოდ მოულოდნელია იმის გათვალისწინებით, რომ საქართველოს ხელისუფლება პრეზიდენტის, პარლამენტის, განათლების სამინისტროსა და სხვა სტრუქტურების სახით უზარმაზარ ენერგიას ხარჯავს ახალგაზრდობის ანტირუსული სულისკვეთებით ”აღსაზრდელად”. რუსული ენა ფაქტობრივად გაძევებულია სახელმწიფო სკოლებიდან და უმაღლესი სასწავლებლებიდან, სააკაშვილი აცხადებს, რომ რუსული ენა ახალგაზრდობისთვის საჭირო აღარ არის, ლანძღავს რუსულ სახელმწიფოს და ა. შ. ერთი სიტყვით, ხელისუფლება განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს საგანმანათლებლო სექტორის ვესტერნიზაციას. და აი, ამ მძიმე ფონზე ვღებულობთ ქვემოთ წარმოდგენილ სურათს – მიუხედავად პროპაგანდისა, რუსეთს სულისკვეთებითა და ისტორიით მახლობელ ქვეყნად გამოკითხულ ქართველ სტუდენტთა 74% მიიჩნევს. ასეთი შედეგი არ იქნებოდა გასაკვირი, გამოკითხვა შედარებით უფროსი თაობების წარმომადგენლებში რომ ჩატარებულიყო; განსხვავებით მათგან ახლანდელი სტუდენტები ხომ არ ცხოვრობდნენ სსრკ-ში და ძირითადად მათ არ გააჩნიათ ობიექტური და მკაფიო წარმოდგენები რუსეთის და საქართველოს ერთობლივი წარსულის შესახებ.

მაშ ასე, გამოკითხვის შედეგები

ა) სტუდენტები:

1. ქვემოთ ჩამოთვლილ პოსტსაბჭოთა ქვეყნებიდან რომლებს მიიჩნევთ ყველაზე სტაბილურად და წარმატებულად? (დახურული კითხვა, არა უმეტეს სამი პასუხისა)

1.1. რუსეთი 48%

1.2. უკრაინა 34%

1.3. ბელორუსია 18%

1.4. მოლდავეთი 14%

1.5. ყაზახეთი 27%

1.6 უზბეკეთი 9%

1.7. ყირგიზეთი 2%

1.8. ტაჯიკეთი 3%

1.9. თურქმენეთი 4%

1.10. საქართველო 7%

1.11. აზერბაიჯანი 46%

1.12. სომხეთი 12%

1.13. მიჭირს პასუხის გაცემა 18%

2. ქვემოთ ჩამოთვლილი ქვეყნებიდან რომლებს მიიჩნევთ საქართველოსთვის ყველაზე საიმედო პარტნიორებად საერთაშორისო არენაზე? (დახურული შეკითხვა, არა უმეტეს სამი პასუხისა)

2.1. რუსეთი 14%

2.2. უკრაინა 49%

2.3. ბელორუსია 4%

2.4. მოლდავეთი 3%

2.5. ყაზახეთი 17%

2.6. უზბეკეთი 2%

2.7. ყირგიზეთი 1%

2.8. ტაჯიკეთი 0%

2.9. თურქმენეთი 2%

2.10. აზერბაიჯანი 45%

2.11. სომხეთი 5%

2.12. მიჭირს პასუხის გაცემა 27%

3. ქვემოთ ჩამოთვლილი ქვეყნებიდან რომლებია ცივილიზაციური და კულტურული გაგებით თქვენთვის ყველაზე ახლოს მყოფი? (დახურული შეკითხვა, არა უმეტეს სამი პასუხისა)

3.1. რუსეთი 74%

3.2. უკრაინა 47%

3.3. ბელორუსია 16%

3.4. მოლდავეთი 9%

3.5. ყაზახეთი 1%

3.6. უზბეკეთი 0%

3.7. ყირგიზეთი 0%

3.8. ტაჯიკეთი 0%

3.9. თურქმენეთი 0%

3.10. აზერბაიჯანი 38%

3.11. სომხეთი 7%

3.12. მიჭირს პასუხის გაცემა 12%

ბ) პოლიტიკური პარტიების ახალგაზრდული ორგანიზაციების და ახალგაზრდული არასამთავრობოების წარმომადგენლები:

1. ქვემოთ ჩამოთვლილ პოსტსაბჭოთა ქვეყნებიდან რომლებს მიიჩნევთ ყველაზე სტაბილურად და წარმატებულად? (დახურული კითხვა, არა უმეტეს სამი პასუხისა)

1.1. რუსეთი 43%

1.2. უკრაინა 22%

1.3. ბელორუსია 15%

1.4. მოლდავეთი 6%

1.5. ყაზახეთი 36%

1.6. უზბეკეთი 9%

1.7. ყირგიზეთი 3%

1.8. ტაჯიკეთი 2%

1.9. თურქმენეთი 10%

1.10. საქართველო 5%

1.11. აზერბაიჯანი 39%

1.12. სომხეთი 9%

1.13. მიჭირს პასუხის გაცემა 8%

2. ქვემოთ ჩამოთვლილი ქვეყნებიდან რომლებს მიიჩნევთ საქართველოსთვის ყველაზე საიმედო პარტნიორებად საერთაშორისო არენაზე? (დახურული შეკითხვა, არა უმეტეს სამი პასუხისა)

2.1. რუსეთი 6%

2.2. უკრაინა 38%

2.3. ბელორუსია 6%

2.4. მოლდავეთი 9%

2.5. ყაზახეთი 26%

2.6. უზბეკეთი 3%

2.7. ყირგიზეთი 1%

2.8. ტაჯიკეთი 0%

2.9. თურქმენეთი 4%

2.10. აზერბაიჯანი 48%

2.11. სომხეთი 6%

2.12 .მიჭირს პასუხის გაცემა 11%

3. ქვემოთ ჩამოთვლილი ქვეყნებიდან რომლებია ცივილიზაციური და კულტურული გაგებით თქვენთვის ყველაზე ახლოს მყოფი? (დახურული შეკითხვა, არა უმეტეს სამი პასუხისა)

3.1. რუსეთი 67%

3.2. უკრაინა 58%

3.3. ბელორუსია 12%

3.4. მოლდავეთი 12%

3.5. ყაზახეთი 2%

3.6. უზბეკეთი 0%

3.7. ყირგიზეთი 0%

3.8. ტაჯიკეთი 0%

3.9. თურქმენეთი 0%

3.10. აზერბაიჯანი 37%

3.11. სომხეთი 8%

3.12. მიჭირს პასუხის გაცემა 7%

სოციალურ-პოლიტიკური კვლევების განყოფილების ხელმძღვანელი,

პოლიტიკის მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი

ლევან მეტრეველი

რამდენიმე ხნის წინ ჩატარდა ბ. ივანიშვილის ახალი პარტიის დამფუძნებელი შეკრება და გამოქვეყნდა გარკვეული საპროგრამო დოკუმენტები. თუმცა, როგორც ყველა პარტიის პროგრამა საქართველოში, ივანიშვილის პროგრამაც ძირითადად სურვილების და დეკლარაციების დონეზეა აგებული. ამიტომ შევეცადოთ ამ პოლიტიკური სუბიექტის რეალური პოზიციების გარკვევას ე.წ. „ბექგრაუნდის“ (ასე ვთქვათ, წარსული ცხოვრების) მიხედვით.

ამისთვის, ავიღოთ ივანიშვილის ცნობილი განცხადება, რომ რუსეთის 1996 წლის საპრეზიდენტო არჩევნებში მან აქტიურად მხარი დაუჭირა გენერალ ლებედის კანდიდატურას და ამით სერიოზული წვლილი შეიტანა იმდროინდელი პრეზიდენტის, ბ. ელცინის ხელახალ არჩევაში. ეს განცხადება ივანიშვილმა ნაციონალების ბრალდების საპასუხოდ გააკეთა, რომლებიც, მათთვის ჩვეული პრიმიტიული რუსოფობიის სტილში, ბ-ნ ბიძინას „პირსისხლიანი ჯალათის“ და „ქართველთყლაპია“ ლებედის მხარდაჭერაში ადანაშაულებდნენ.

ივანიშვილმა სავსებით ლოგიკურად განმარტა, რომ ლებედის წინასაარჩევნო კამპანიას იმიტომ კი არ აფინანსებდა (და საერთოდ, მისი იდეა იყო ლებედის ჩართვა ამ კამპანიაში), რომ სიამოვნებას ჰგვრიდა ლებედის მიერ 9 აპრილს ქართველი გოგონების სასანგრე ნიჩბებით აჩეხვა (რაც მას არ გაუკეთებია, რადგან თბილისში არ იმყოფებოდა იმ დღეს), არამედ იმიტომ, რომ ამით ელცინს შანსი ეძლეოდა, ხმები წაერთმია კომუნისტ ზიუგანოვისთვის და არჩევნები მოეგო, რაც სწორედ ასე მოხდა კიდეც.

საგულისხმოა, რომ ივანიშვილი თავის ამ პოზიციას დღესაც სავსებით გამართლებულად და სწორად თვლის და მიაჩნია, რომ მან რუსეთი „გადაარჩინა“ კომუნიზმის ხელახალ აღორძინებას და „იხსნა“ ე.წ. დემოკრატია.

თავი რომ დავანებოთ იმას, რომ თავად კომუნისტი ზიუგანოვი უკვე დიდი ხანია, ცნობილია რუსეთში, როგორც ე.წ. ჯიბის ოპოზიცია, რომელიც მოგებულ არჩევნებსაც კი ხელისუფლებას გადაულოცავს ხოლმე (როგორც ეს მოხდა სწორედ იმ 1996 წელს), დღევანდელი გადმოსახედიდან ვერ მივიჩნევთ გამართლებულად თვით ბ. ივანიშვილის ამგვარ პოზიციას.

საქმე ისაა, „კომუნიზმის აჩრდილით“ და „საბჭოთა კავშირის აღდგენით“ დაშინება რუსეთის ან საქართველოს მოსახლეობისა არაა სწორი იმ პირობებში, როცა ელცინის და მისი გუნდის მმართველობამ აურაცხელი ზიანი და უბედურება მოუტანა როგორც რუსეთის, ისე საქართველოს (და სხვა ყოფილი რესპუბლიკების) ხალხებს. დღეს არავისთვის საიდუმლოს არ წარმოადგენს, რომ „მთვრალი კინგ-კონგი“ (როგორც რუსეთში ეძახდნენ ბორის ნიკალაევიჩს) ამერიკელების მიერ იყო დასმული რუსეთის „ტახტზე“ და ფაქტიურად მათ ნებას ასრულებდა. ამის შედეგად მოხდა ყოფილი რესპუბლიკების უმეტესობაში მრეწველობის და ინფრასტრუქტურის კატასტროფული მოშლა, შობადობის გამაოგნებელი დაცემა, სიკვდილიანობის ზრდა, მეცნიერების განადგურება და სამეცნიერო კადრების გაქცევა დასავლეთში, ეთნოკონფლიქტების გაღვივება და ა.შ.

ფაქტიურად, სულ რაღაც რამდენიმე წელიწადში, ერთიანი ზესახელმწიფოს ტერიტორია იქცა ჩამორჩენილი, დეინდრუსტრიალიზებული, ერთმანეთთან სისხლიან ბრძოლებში ჩართული სუსტი სახელმწიფოების კონგლომერატად, სადაც განუყოფლად ბატონობდა დასავლეთი და წინაააღმდეგობის ყოველგვარ შანსს უსპობდა ნებისმიერ ძალას, ვინც ამ ნგრევას ეწინააღმდგებოდა. ამ პირობებში, თავის მოწონება იმით, რომ ქართულ პოლიტიკაში ადგილის დამკვიდრების მოსურნე ადამიანი, იდეურად მხარს უჭერდა ელცინს, რომლის მმართველობის პირობებში მოხდა თუნდაც აფხაზეთის და ცხინვალის რეგიონის ფაქტობრივი ჩამოშორება საქართველოსგან, არ უნდა იყოს მაინცდამაინც სწორი პოზიცია.

სამწუხაროდ, ჩვენი აზრით, ივანიშვილის ამგვარი პოზიცია კიდევ ერთხელ აჩვენებს, რომ ის მომხრეა იმ სტრატეგიული კურსის გაგრძელებისა, რომელიც დაიწყო 90-იანი წლების დასაწყისში და რომელიც ითვალისწინებს საქართველოს ხელოვნურად შეთრევას, დაშლილ-დეგრადირებულ მდგომარეობაში, ე.წ. ევროატლანტიკურ სივრცეში, სადაც იგი ირანის, რუსეთის და სხვა ქვეყნების წინააღმდეგ პლაცდარმად უნდა იყოს გამოყენებული, დასავლეთის მიერ. ამაზე მეტყველებს ივანიშვილის პარტიის საპროგრამო დოკუმენტის ის ნაწილიც, სადაც საგარეო პოლიტიკაზეა საუბარი. კვლავ ერთმნიშვნელოვნად ფიქსირდება ე.წ. „ნატოს გზა“, რომელმაც დღევანდელ მდგომარეობამდე მიიყვანა ქვეყანა.

რაც შეეხება ეკონომიკურ პოლიტიკას, „ნატომანია“ საქართველოში ითვალისწინებს ეროვნული მრეწველობის და ტექნოლოგიების ფაქტიურ განადგურებას და მის გადაქცევას მხოლოდ სერვისის და ტურიზმის ქვეყნად. საგულისხმოა, რომ ბ. ივანიშვილს, რომელმაც, მხოლოდ 2005-2010 წლებში, მილიარდ ლარზე მეტი ოდენობის ქველმოქმედება დახარჯა, პრაქტიკულად არ დაუფინანსებია არც ერთი მაღალტექნოლოგიური საწარმოს შექმნა, რომელშიც ქართველი სპეციალისტები იმუშავებდნენ, და რომლის პროდუქცია ექსპორტზე გავიდოდა. სამაგიეროდ, უხვად ფინანსდებოდა თეატრების, საკონცერტო დარბაზების, გასართობი პარკების და სხვა არასაწარმოო დანიშნულების ობიექტების მშენებლობა-რეაბილიტაცია (შემდეგ კი ეს გამოიყენებოდა სააკაშვილის პროპაგანდისტულ კამპანიაში). შეიძლება ვინმემ თქვას, რომ „ნაჩუქარს კბილს არ უსინჯავენ“ და ამაზეც მადლიერნი უნდა ვიყოთ, მაგრამ საუბარია იმ პრიორიტეტებზე, პოლიტიკაზე და აზროვნების სტილზე, რომელიც ბ. ივანიშვილს გააჩნია.

ივანიშვილის მომხრეები ხაზს უსვამენ იმას, რომ მან, თითქოსდა, მილიარდი დოლარის ჩადება შესთავაზა საქართველოს ხელისუფლებას, სოფლის მეურეობის სექტორში. მართლაც, თუ გადავხედავთ ბიზნესმენის რუსულ აქტივებს, მათში შედის მსხვილი აგროჰოლდინგი, რომელიც მრავალ ათას ჰექტარზეა გადაჭიმული. ოღონდ აქ ისმის მთავარი კითხვა: რა ტიპის სოფლის მეურნეობის განვითარებას აპირებდა (ან აპირებს) ივანიშვილი საქართველოში? სხვათა შორის, ამ თემაზე ამა წლის დასაწყისში თბილისში ჩატარდა სპეციალური სემინარი (რომლის მასალები რუსულ ენაზე განთავსებულია ბმულზე), სადაც გამოიკვეთა, რომ არსებობს ორი გზა: პირველი, მსხვილი ლატიფუნდიური და კაპიტალისტური მეურნეობების განვითარება (ე.წ. ბრაზილიური მოდელი) და მეორე, წვრილ და საშუალო მეურნეობებზე აქცენტის გაკეთება (ე.წ. ტაივანური მოდელი). განვითარების მოდელის დაზუსტების გარეშე, საუბარი სოფლის მეურნეობის აღორძინებაზეც პოპულიზმად რჩება, რადგან სხვადასხვა მოდელებს სრულიად სხვადასხვა შედეგების მოტანა შეუძლიათ როგორც ეკონომიკისთვის, ისე მთლიანად ქვეყნისთვის.

გიორგი ვეკუა

სტამბოლში გამართული შეხვედრა ექვსეულსა და ირანს შორის განსაკუთრებული ინტერესით გამოირჩეოდა. მას უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა არა მარტო რეგიონისთვის, არამედ მსოფლიოსთვის და აქედან გამომდინარე – საქართველოსთვის.

გაეროს უშიშროების საბჭოს ხუთი მუდმივი წევრის და გერმანიის დიპლომატების მოლაპარაკება ირანის წარმომადგენელთან დიდი დატვირთვის მოვლენა იყო, რომელსაც უნდა განესაზღვრა ომისა და მშვიდობის საკაცობრიო საკითხისთვის პრიორიტეტულობის მინიჭება.

სტამბოლამდე დასავლეთმა ყველაფერი იღონა ვითარების მაქსიმალური დაძაბვისთვის და ამ გზაზე არაერთი ხერხი გამოიყენა, უპირველეს ყოვლისა ეკონომიკურ-საფინანსო სანქციების სახით. სტამბოლამდე მისვლას არაერთი წელი დასჭირდა – დაპირისპირებით, ლანძღვა-გინებით, პრაქტიკული ნეგატიური ქმედებით დახუნძლული წლები, თუმცა ირანის დაყოლიება ვერ მოხერხდა.

ირანი აგრძელებდა დაწყებულ საქმეს და შიგადაშიგ დაბეჯითებით იმეორებდა, რომ რასაც ის აკეთებს, სულაც არ არის ის, რაც აშშ-ს და მის დასავლელ მოკავშირეებს ჰგონიათ. ირანის ნათქვამი ისე, როგორც მისი გულშემატკივარი ქვეყნების, უყურადღებოდ რჩებოდა, ეს კი აშკარა მიმანიშნებელი იყო იმაზე, რომ ვაშინგტონის ჰეგემონისტური გეგმებისთვის მთავარი იყო საბაბი და არა სინამდვილე, დაახლოებით ისეთი საბაბი, როგორსაც ადგილი ჰქონდა ერაყთან მიმართებაში.

დაძაბულობის პიკმა იმ დონეს მიაღწია, რომ თელ-ავივსა და ვაშინგტონში ლამის დაუფარავად აცხადებდნენ ირანის ბირთვული ობიექტების საჰაერო დარტყმებით ლიკვიდაციის შესახებ. ნათელი გახდა, ისიც, რომ აშშ-ს და ევროკავშირის ეკონომიკური ბლოკადით, რომელიც გაეროს უშიშროების საბჭოს მიერ შემოღებულ ოთხ სანქციას დაემატა, ირანი არ წაიქცეოდა. პირიქით, მან თვით გადაუკეტა ევროპას ენერგომატარებლების ონკანი, გაცილებით ადრე, ვიდრე დასავლეთის სანქციები ამოქმედდებოდა.

შექმნილი ჩიხური მდგომარეობა ისევ ირანმა განმუხტა. მან არა მარტო საერთაშორისო ატომური ენერგიის სააგენტოს ექსპერტები მიიწვია ირანში, ბირთვული ობიექტების საინსპექციოდ, არამედ სურვილი გამოთქვა ექვსეულთან წელიწადნახევრის წინ შეწყვეტილი მოლაპარაკების აღსადგენად. ოფიციალურმა ვაშინგტონმა, მისთვის ჩვეული სკეპტიციზმით შეამკო ირანელთა წინადადება, თუმცა შემოთავაზებაზე დათანხმდა. ამერიკა-ევროპაში არსებულმა პოლიტიკურ-ეკონომიკურმა ვითარებამ აიძულა ის ამგვარი ნაბიჯის გადადგმაში.

ამერიკაში წინასაარჩევნო მარათონია. მიუხედავად პრეზიდენტ ობამას რეიტინგისა, ის 9%-ით უსწრებს რესპუბლიკელთა კანდიდატ როუმნის, არავინ იცის, რა სურათი იქნება მომავალი შემოდგომისთვის. ირანის დაბომბვა არც ობამას რეიტინგს წაადგება და არც ეკონომიკურ ვითარებას, მითუმეტეს ძნელი გამოსაცნობი არ უნდა იყოს საჰაერო დარტყმით გამოწვეული შედეგები.

გარდა ამისა ობამა, რომელიც მშვიდობის მტრედობას იჩემებს და ავღანეთში ომის შეწყვეტისთვის იღვწის, ახალ სამხედრო ავანტიურაში ჩართვის ნაკლებად გულანთებული მომხრეა. ყველაფერთან ერთად ავანსად მიცემული ნობელის პრემია (მშვიდობისათვის) თავის საქმეს აკეთებს. მაგრამ ობამა მარტო არ არის.

აშშ-ი ბევრია თავგახურებული პოლიტიკოსი და ექსპერტი, რომელიც ირანის დასჯას მოითხოვს. ისინი სისტემატურად იკვებებიან ებრაული ლობის იდეებით. განსაკუთრებული რეაქციული გამოხდომებით ცნობილები არიან რესპუბლიკელები. გაიხსენეთ პრეზიდენტობის კანდიდატის როუმნის ბოლოდროინდელი ნათქვამი რუსეთის მტრობასთან დაკავშირებით და უმალ თვალწინ დაგიდგებათ ცივი ომის პერიოდი.

არანაკლებ მოსათოკია ისრაელი, რომელიც ყალყზეა შემდგარი და ირანისთვის დასარტყმელად ვაშინგტონის თანხმობის მოლოდინშია. ობამამ მოახერხა ისრაელის პრემიერ-მინისტრის ნეთანიაჰუს დაჯერება ირანის დაბომბვისგან თავშეკავებაში. ობამას წინადადება ასეთი იყო – ჯერ ვაცალოთ სანქციებს და შემდეგ გადავწყვიტოთ.

როგორც ჩანს, აშშ-ს მიერ დამონებულმა ევროპამაც ხმა ამოიღო. ირანის ნავთობის ონკანის გადაკეტვა მასზე მძიმედ მოქმედებს. ყოველივე ამან პოზიტივისკენ გადახარა დასავლეთი. თუ სტამბოლის მოლაპარაკებას შევხედავთ, დავინახავთ, რომ ეს რაუნდი კონსტრუქციულად, სასარგებლოდ წარიმართა, რაც განაცხადეს კეთრინ ეშტონმა – ევროკავშირის საგარეო საქმეების ხელმძღვანელმა და საიდ ჯალილიმ – ირანის დელეგაციის მეთაურმა.

„ევრონიუსისთვის“ მიცემული ინტერვიუს დროს საიდ ჯალილიმ თქვა, რომ წელიწადნახევრის შემდეგ დასავლეთი დარწმუნდა დიალოგის აუცილებლობაში და ჩვენც მზადყოფნა გამოვთქვით. მან ისიც თქვა, რომ ირანი მაშინაც მზად იყო დიალოგის გაგრძელებისთვის, მაგრამ დასავლეთი წავიდა წინააღმდეგ.

ჯალილიმ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ სანქციებით ირანი არ დაიჩოქებს. მას დიდი საექსპორტო პოტენციალი აქვს (ნავთობი). თუ ვინმე კარგავს – ეს ევროპაა, რომელიც არა მარტო ირანულ ნავთობს კარგავს, არამედ 70-მილიონიან ირანულ ბაზარს. ჯალილიმ ისიც თქვა, რომ მომავალი შეხვედრის დროს, რომელიც ბაღდადში დაიგეგმა, უნდა გადაწყდეს სანქციების მოხსნის საკითხი.

თავის მხრივ ეშტონმა განაცხადა, რომ ირანს სრული უფლება აქვს გააგრძელოს სამშვიდობო ბირთვული კვლევები, გარდა ამისა შეთანხმდნენ ბირთვული გაუვრცობლობის საკითხებშიც.

სტამბოლის შეხვედრას წინ უსწრებდა აშშ-ს პრესაში ამერიკული სადაზვერვო მონაცემების გამოქვეყნებაც. მისი მიხედვით, ირანს 2003 წელს შეუწყვეტია ბირთვულ ბომბზე მუშაობა და დღემდე არ აღუდგენია. ამის დამადასტურებელი სამთავრობო განკარგულება არ არსებობს.

ეს ფაქტი ერთ რამეზე მეტყველებს – ირანი ყოველგვარი ობიექტური საბაბის გარეშე ისჯება სანქციებით. ვითარების გამოსწორებისთვის საჭიროა სანქციების მოხსნა, მაგრამ აშშ-ი ალოკავს თავის გადაფურთხებულს? ალბათ არა, ვინაიდან ირანის ე.წ. ბირთვული სამხედრო „პროგრამა“ აშშ-ს გეოპოლიტიკური მიზნებისთვის იყო მოგონებული. ეს რომ ასეა, ამაში ეჭვის შეტანა ჭირს. აშშ-ს ბევრი ძალისხმევა დასჭირდება საწინააღმდეგოს დასამტკიცებლად.

ერთობ უხერხულ დღეში ჩავარდნილი დასავლეთი, მედიის საშუალებით, ცდილობს იმიჯის გამოსწორებას. საინფორმაციო საშუალებები, მათ შორის ცნობილი ტელეკომპანიები, ისეთ სურათს ხატავენ, თითქოს სწორედ სანქციებმა აიძულეს ჯიუტი ირანი მოლაპარაკებაზე წასულიყო. თითქოს დასავლურმა ბრძნულმა პოლიტიკამ და ირანისთვის მშვიდობიანი გზით ხელის გრეხამ დასვა ირანი მოსალაპარაკებელ მაგიდასთან და ა.შ. არადა სალეხის მიხედვით, თვით დასავლეთი გახდა იძულებული გადაედგა ეს ნაბიჯი.

ასეა თუ ისე, ჯერ-ჯერობით რეგიონმა და მსოფლიომ თავიდან აიშორა უსასტიკესი სამხედრო დაპირისპირება. იმედი უნდა ვიქონიოთ, რომ ბაღდადის შეხვედრაც კონსტრუქციულობით იქნება გამორჩეული.

ეკონომიკური ბლოკადის თემა უცხო არ არის აშშ-ს და მისგან გამომდინარე მსოფლიოსთვის. მთელი რიგი ქვეყნები – აშშ-ს მიერ „ბოროტებად“ შერაცხულები თითქმის ნახევარსაუკუნოვანი სანქციების ქვეშ იმყოფებიან. მაგალითისთვის კუბა და ჩრდილო კორეა რად ღირს. აშშ-ს არ მოსწონს ქვეყნები, რომლებიც საკუთარ, დამოუკიდებელ პოლიტიკას ეწევიან. მას დამჯერები უყვარს, ისეთები, როგორებიც ბალტიისპირა ქვეყნები, საქართველო, საუდის არაბეთი, ყატარი, საამიროები თუ სხვა ქვეყნებია. „ამერიკული ვარსკვლავი სულ არ ჰგავს იტალიურ ვარსკვლავს. ამბობენ, მას ბედნიერება მოაქვს, ოღონდ მაშინ, როცა ამერიკული ვარსკვლავი ძალაუფლებას აძლევს იმათ, ვინც მას მიჰყვება“, – ალბერტო მორავია, „ჩოჩორა“.

სულ ახლახანს ლათინური ამერიკის ქვეყნების სამიტზე, აშშ-ს პრეზიდენტმა ობამამ განაცხადა, რომ კუბა არ ასრულებს დემოკრატიული ცხოვრებისთვის საჭირო მოთხოვნებს. კუბა სოციალისტური მშენებლობის თანმიმდევრული მომხრეა, რაც გულზე არ ეხატება აშშ-ს. კუბის სისტემისა და ლიდერების მოსახრჩობად აშშ-მ უმკაცრეს სანქციებს მიმართა. ანალოგიურად მოიქცა ჩრდილო კორეის მიმართაც.

ორივემ გაძლო, გაუჭირდათ, მაგრამ არ დათმეს პოზიციები. სანქციებმა კარგი არაფერი მოიტანა. დაშინებული ჩრდილო კორეა იძულებული შეიქმნა წელის გაწყვეტამდე შემოეჭირა ქამარი და ისეთი არმია შეექმნა, რომელიც გაუძლებდა აშშ-ს მიერ ზურგგამაგრებული სამხრეთის შეტევას. ჩრდილოეთმა – საკუთარი დამოუკიდებლობისა და სუვერენიტეტის დასაცავად ბირთვული ბომბიც შექმნა. მას დღეს 8-12 ასეთი ბომბი აქვს. გარდა ამისა, კორეას 1.3 მილიონიანი კარგად გაწვრთნილი არმია ჰყავს, რომელსაც ვერაფერს დააკლებს აშშ-ს 30-ათასიანი სამხედრო კონტიგენტი – 50-კილომეტრიანი დემილიტარიზებული ზონის გასწვრივ განლაგებული.

რომ არა ამერიკის დაძალებით დაწესებული ეკონომიკური სანქციები, გაცილებით უკეთესი ვითარება იქნებოდა შექმნილი მსოფლიოში. რომ არა დასავლეთის შიში, ნიჭიერი ჩრდილოელები სამხრეთელ ძმებზე არანაკლები წარმატებული ქვეყნის შექმნას მოახერხებდნენ.

გასული საუკუნის სამოცდაათიან წლებამდე ჩრდილო კორეა ყველა პარამეტრით გაცილებით უკეთ გამოიყურებოდა, ვიდრე სამხრეთი, მაგრამ აშშ-ს ძალისხმევით, გამუდმებული მუქარით – ჩრდილო კორეა იძულებული შეიქმნა, ნაცვლად სოციალური პირობების გაუმჯობესებისა, საკუთარი სუვერენიტეტის დაცვაზე ეზრუნა.

ჰეგემონიზმი, ერთპიროვნული მმართველობა, დიდი ქვეყნის ამბიციები, სამწუხაროდ სხვას მოითხოვს – ძალისმიერ მოგუდვას. ამ ძალისმიერში სამხედრო ინტერვენციაც იგულისხმება და ახალ-ახალი იარაღის შექმნის მარათონშიც გამოწვევა. არ ჩაერთვები გამალებულ შეიარაღებაში და მეტოქე გადაგივლის. მთელმა რიგმა ქვეყნებმა, მათ შორის კუბამ, ჩრდილოეთ კორეამ, ირანმა, სხვებმა მიიღეს გამოწვევა, არმიაც შექმნეს და იარაღიც, მაგრამ საკუთარი ხალხის სოციალური ყოფის გაუმჯობესებაში მოიკოჭლეს.

სწორედ ეს იყო და არის აშშ-ს ჰეგემონისტური მიზნები. მაგრამ ამ პოლიტიკამ სერიოზული ზიანი მიაყენა თვით მას. ეკონომიკური კრიზისი, მზარდი უმუშევრობა, სოციალური პირობების გაუარესება აშკარა მანიშნებელია იმისა, რომ ძველმოდური, დახავსებული პოლიტიკა ახლით არის შესაცვლელი. შეძლებს ამას აშშ-ი? ძნელი დასაჯერებელია, ვინაიდან მსოფლიო ჰეგემონიზმის იდეა საფუძვლიანად არის გამჯდარი მის გონებაში.

ჰამლეტ ჭიპაშვილი

]]> http://geurasia.org/movlena-komentari/summit-istanbul-iran-nuclear/feed/ 0 http://geurasia.org/movlena-komentari/egvipte-archevnebi-saprezidento/ http://geurasia.org/movlena-komentari/egvipte-archevnebi-saprezidento/#comments Mon, 16 Apr 2012 23:26:17 +0000 gogivekua http://geurasia.org/?p=46614

ყველაზე დიდი მოსახლეობის მქონე არაბულ ქვეყანა ეგვიპტეში, გადამწყვეტ ფაზაში შევიდა საპრეზიდენტო კამპანია, ხოლო არჩევნებამდე რამდენიმე კვირა დარჩა. 2011 წელს ეგვიპტე მთელი მსოფლიოს ყურადღების ცენტრში მოექცა, როცა იქ მიმდინარეობდა მრავალწლოვანი მმართველის და დიქტატორის, ჰოსნი მუბარაქის საწინააღმდეგო გამოსვლები, რომლებიც მისი დამხობით დასრულდა.

ამ რევოლუციამ აზრთა სერიოზული სხვადასხვაობა გამოიწვია მსოფლიოში. ღიად მის წინააღმდეგ თითქმის არავინ წასულა, გარდა, შესაძლოა, საუდის არაბეთის მმართველი წრეებისა, თუმცა ყველა დაინტერესებული მხარე ცდილობდა მოვლენების სათავისო ინტერპრეტაცია მოეხდინა. დასავლეთში იმედოვნებდნენ, რომ ეგვიპტის, ტუნისის და სხვა ქვეყნების რევოლუციიები „დემოკრატიას“ ჩაუყრიდნენ საფუძველს, ხოლო ისლამური ქვეყნები აქცენტს ისლამის როლის გაძლიერებაზე აკეთებდნენ.

როგორც ჩანს, ეს მეორე ვარაუდი უფრო ახლოს აღმოჩნდა რეალობასთან, რადგან შარშან წლის ბოლოს ჩატარებულმა საპარლამენტო არჩევნებმა ეგვიპტეში, ისლამისტური პარტიების აშკარა უპირატესობა აჩვენა. პირველ ადგილზე გავიდა ერთ დროს ექსტრემისტულად და ტერორისტულად შერაცხული „მუსლიმი ძმების“ პარტია, ხოლო მეორე ადგილზე – კიდევ უფრო რადიკალური, ე.წ. სალაფიტები. მთლიანობაში მათ პარლამენტის ადგილების სამი მეოთხედი მოიპოვეს.

ამის შემდეგ მთავარი ყურადღება გადავიდა საპრეზიდენტო არჩევნებზე, რომელიც მაისში უნდა ჩატარდეს. რამდენიმე თვის წინ, საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვებული „მუსლიმი ძმების“ პარტიის წარმომადგენლები აცხადებდნენ, რომ პრეზიდენტის პოსტზე პრეტენზია არ გააჩნიათ და სხვებს დაუთმობენ ასპარეზს. მაგრამ მას შემდეგ, რაც საკუთარი კანდიდატურები წამოყენეს „სალაფიტების“ ლიდერმა, და ასევე, მუბარაქის დროინდელმა მოღვაწეებმა, მათ შორის, ყოფილი რეჟიმის ერთ-ერთმა ოდიოზურმა ფიგურამ, რომელიც უშიშროების სამსახურს ხელმძღვანელობდა, ამ პარტიამაც გადაწყვიტა საკუთარი კანდიდატურის დასახელება.

შედეგად, იქმნებოდა სიტუაცია, როცა არჩევნებისთვის 3-4 ძირითადი კონკურენტი იკვეთებოდა. მათ შორის იყვნენ „მუსლიმი ძმების“, „სალაფიტების“, ყოფილი რეჟიმის და ლიბერალური საზოგადოების კანდიდატები. მიმომხილველების შეფასებით, ყველაზე დიდი შანსები ჰქონდათ „მუსლიმი ძმების“ წარმომადგენელს ალ-შატერს და არაბთა ლიგის ყოფილ გენერალურ მდივანს, ზომიერ ლიბერალს ამრ მუსას. ასევე სერიოზულ კანდიდატად ითვლებოდა მუბარაქის ყოფილი თანამებრძოლი ომარ სულეიმანი, თუმცა გამარჯვების შანსები ნაკლებად ჰქონდა.

მაგრამ სიტუაცია შეიცვალა მას შემდეგ, რაც ეგვიპტის პარლამენტმა აუკრძალა მუბარაქის რეჟიმის მაღალჩინოსნებს არჩევნებში მონაწილეობა და თანამდებობების დაკავება 10 წლით. ამის შედეგად სულეიმანი არჩევნებს გამოეთიშა. თითქოსდა, ალ-შატერის გამარჯვება გარდაუვალი ხდებოდა, მაგრამ ეგვიპტის უმაღლესმა სასამართლომ მასაც და კიდევ რამდენიმე კანდიდატს, მათ შორის „სალაფიტების“ ლიდერს, ასევე აუკრძალა არჩევნებში მონაწილეობა.

ამან მკვეთრად დაძაბა მდგომარეობა ეგვიპტეში. პარასკევს „მუსლიმმა ძმებმა“ და „სალაფიტებმა“ მრავალათასიანი დემონსტრაციები გამართეს და დროებით ხელისუფლებას დაემუქრენ, რომ თუ მათი წარმომადგენლები არ იქნებიან დაშვებული არჩევნებზე, რევოლუცია თავიდან დაიწყება. საზოგადოებრივი აზრის გამოკითხვები აჩვენებს, რომ „მუსლიმი ძმების“ რეიტინგი კვლავინდებურად მაღალია და მათ შესწევთ უნარი, ასობით ათასი მომხრე გამოიყვანონ ქუჩაში. დროებით მმართველ სამხედრო საბჭოს, როგორც ჩანს, გაუჭირდება მათი მოთხოვნების იგნორირება. თუ ეს ასე მოხდა და არჩევნებში „მუსლიმი ძმების“ ერთ-ერთმა ლიდერმა გაიმარჯვა, მაშინ მთელი ძალაუფლება ეგვიპტეში, ფაქტიურად მათ ხელში აღმოჩნდება, რადგან პარლამენტშიც უმრავლესობა ჰყავთ. ამ შემთხვევაში, სავარაუდოდ, ეგვიპტის საგარეო პოლიტიკა უფრო დამოუკიდებელი და ისლამისტური გახდება, რაც კიდევ უფრო რთულს და საინტერესოს გახდის სიტუაციას ახლო აღმოსავლეთში.

პარტია ”თავისუფალი საქართველოს” და მისი ლიდერის კ.კუკავას სრული მორალური და მატერიალური მხარდაჭერის შესახებ განაცხადა საქართველოს ხალხების მსოფლიო კონგრესის პრეზიდენტმა ა.ებრალიძემ. ეს ნიშნავს ერთს – საქართველოში ალტერნატიული პოლიტიკური ძალა ბოლოს და ბოლოს, იწყებს ჩამოყალიბებას.

კუკავას დასჭირდება დამატებითი ინტელექტუალური კადრები, ადგილებზე შემსრულებლები, ოფისები პროვინციებში. საჭირო საორგანიზაციო სამუშაოებისათვის პარტია ”თავისუფალ საქართველოს” ყოველთვის კატასტროფულად არ ყოფნიდა ფული. ალექსანდრე ებრალიძემ შეასრულა თავისი დანაპირები და შესაძლებლობას აძლევს ”მედასავლეთეების” ალტერნატიულ ძალებს, მოახდინონ ორგანიზება და განაცხადონ საკუთარ თავზე.

ევრაზიის ინსტიტუტის პორტალთან საუბრისას სულ ორიოდე დღის წინ ანალიტიკურ ჯგუფ ”ტერამედიას” ხელმძღვანელი, სოციოლოგი ვალერიან გორგილაძე ამბობდა: ”ჩემთვის აბსოლუტურად გაუგებარია, რატომ არ ჩამოყალიბდა საქართველოში ამდენი ხნის მანძილზე პირობითი პრორუსული ტრენდი. იმ პოლიტიკურ ძალებს, რომლებიც არ არიან დასავლეთზე ორიენტირებულნი, აქვთ ყველა შანსი, გამოვიდნენ მარგინალური იატაკქვეშეთიდან და შექმნან ასეთი მოძრაობა. ელექტორალური ფონი ამჟამად კარგია საამისოდ, და საერთოდ, ყოველთვის არის მოთხოვნა სხვადასხვა ორიენტაციებზე. ნებისმიერ შემთხვევაში, მარგინალური არ არის ისეთი თემები, როგორც რუსეთთან მდგრადი მშვიდობის ჩამოყალიბება, მასთან კეთილმეზობლური ურთიერთობების აღდგენა, გასაღებისა და სამუშაო ბაზრების გახსნა და ა.შ., ამას გამოყენება უნდა”.

ასეთი ტრენდი, როგორც ჩანს, ბოლოსდაბოლოს, იწყებს გაფორმებას, ქართული დიასპორის წყალობით. კახა კუკავამ სამართლიანად აღნიშნა პრესკონფერენციაზე, რომ პარტიებისთვის არარეალურია შემოწირულობების მიღება საქართველოს შიგნით, ასეთი შესაძლებლობისადმი ხელისუფლების ისტერიული დამოკიდებულების გამო. მაგრამ სავსებით ლეგიტიმური და მორალურად გამართლებულია ფინანსების მიღება იმ ქართველებისგან, რომლებიც თავიანთი ისტორიული სამშობლოს ფარგლებს გარეთ ცხოვრობენ. ”ეს უკეთესია, ვიდრე შსს-სგან ფულის აღება, როგორც ამას ზოგიერთი ფსევდოოპოზიციური პარტია აკეთებს” – განაცხადა კუკავამ.

ამჟამად ნინო ბურჯანაძის ”დემოკრატიული მოძრაობა” ყველაზე რეალური ძალაა, რომელსაც შეუძლია ”თავისუფალ საქართველოსთან” ერთად ალიანსი შექმნას. ბურჯანაძე ფინანსურად ასევე დამოუკიდებელი ფიგურაა. ”ფაქტობრივად, ბურჯანაძე და კუკავა წარმოადგენენ ერთადერთ ასეთ ალტერნატივას” – მიიჩნევს გორგილაძე.

მაგრამ ჯერ უნდა მოვიცადოთ, რას გადაწყვეტს ბურჯანაძე, რომელიც კიდევ ფიქრობს, მიიღოს არჩევნებში მონაწილეობა თუ მათი ბოიკოტირება მოახდინოს, მიმდინარე პოლიტიკურ პროცესებთან ერთად.

გაუგებარი რჩება შალვა ნათელაშვილის ლეიბორისტული პარტიის სამომავლო გეგმები – კიდევ ერთი რეალური პოლიტიკური ძალისა, რომელიც არ არის ორიენტირებული დასავლეთზე. ამ პარტიის თავდაპირველი პრინციპი – არასდროს არავისთან შევიდეს ალიანსებში, ამჯერად შეიძლება მისი საბოლოო მარგინალიზაციის მიზეზი გახდეს.

თუკი ამ ჯერზეც არ მოხდება პირობითი ”მესამე ძალის” გაერთიანება ქართულ პოლიტიკაში, საამისო მიზეზი მხოლოდ და მხოლოდ პირადი ამბიციები და პოლიტიკური სიბეცე იქნება, და არა ობიექტური რეალობა.

]]> http://geurasia.org/movlena-komentari/mesame-dzala-ebralidze-kukava/feed/ 2 http://geurasia.org/movlena-komentari/ivanishvilis-prorusuli-evropuli-imiji/ http://geurasia.org/movlena-komentari/ivanishvilis-prorusuli-evropuli-imiji/#comments Fri, 06 Apr 2012 23:13:35 +0000 caucasia http://geurasia.org/?p=46308

საქართველოს ხელისუფლების გადაწყვეტილება ივანიშვილთან დაკავშირებით, რომელსაც ფაქტობრივად უარი უთხრეს მოქალაქეობაზე, მაგრამ აძლევენ შესაძლებლობას, კენჭი იყაროს ფრანგული პასპორტით, ბევრ კითხვას ბადებს პირველ რიგში ამ უცნაური გადაწყვეტილების მოტივთან მიმართებით.

სინამდვილეში, თუკი ხელისუფლებას არ ეშინია იმის, რომ ივანიშვილმა უშუალო მონაწილეობა მიიღოს არჩევნებში, უფრო მარტივი იქნებოდა, მისთვის მიეცათ ქართული მოქალაქეობა. ასეთი ნაბიჯი ხელისუფლებას მისცემდა საშუალებას განეცხადებინა, რომ საქართველო ”დემოკრატიული” სახელმწიფოა, ხოლო ”ნაციონალების” მმართველი პარტია არ უფრთხის ივანიშვილის პიროვნებას. მაგრამ ეს არ გაკეთდა საკმაოდ არაკომპეტენტურად ჩამოყალიბებული ვითომ იურიდიული მიზეზების გამო. სამაგიეროდ ”ნაციონალებმა” განაცხადეს, რომ მხარს უჭერენ თავიანთი სატელიტი პარტიის – ”ქრისტიან დემოკრატთა” ინიციატივას, კანონმდებლობაში შეტანილ იქნას საკონსტიტუციო ცვლილებები და ევროკავშირის ქვეყნების მოქალაქეებს, რომლებსაც საქართველოში 10 და მეტი წლის მანძილზე უცხოვრიათ (!), ნება მიეცეთ, არჩეულ იქნან პარლამენტში და წამყვან პოლიტიკურ თანამდებობებზე. მმართველი პარტიის წარმომადგენლებმა საჯაროდ აღიარეს, რომ ასეთი ცვლილებები სპეციალურად ივანიშვილისთვის კეთდება. ეს ძალზე უცნაურია, რადგან იგივე ”ნაციონალები” მუდამჟამს ამტკიცებდნენ, თითქოს ისინი არ დაუშვებენ ვინმესთვის, მათ შორის, ”მდიდარი ადამიანებისთვის” გამონაკლისებს, რადგან საქართველოში ”ყველა ადამიანი, თავისი ქონებრივი მდგომარეობისგან დამოუკიდებლად, თანასწორუფლებიანია” და ასე შემდეგ. და უცებ, ასეთი უზარმაზარი გამონაკლისი, მდიდარი ადამიანისთვის, თვით საკონსტიტუციო ცვლილებები…

ზოგიერთმა ჩემმა კოლეგამ ჩვენი ინსტიტუტის ინტერნეტ-კლუბში ხელისუფლების ამგვარი მოქმედება ახსნა მისი სურვილით, თავი მოაწონოს დასავლეთის გლობალისტურ ძალებს და შექმნას პრეცედენტი. მაგრამ ამ მოსაზრებას მე არ ვეთანხმები, ძალზე ”ნაჯახისებრად” და სწორხაზოვნად გამოდის.

მაშ რა ხდება? ერთი მხრივ, ივანიშვილის გარემოცვა მართალია იმასთან დაკავშირებით, რომ ”ნაციონალები” და პირადად სააკაშვილი ზედმეტად ღელავენ. თეორიულად სავსებით შესაძლებელია, რომ ივანიშვილის მოქალაქეობის საკითხის მეტად უცნაური განვითარება განპირობებულია სუბიექტური ფაქტორით – საქართველოს ფაქტობრივი პრეზიდენტის ფსიქიკური თავისებურებებით. მაგრამ ნებსით თუ უნებლიეთ, ”ნაციონალები” ცვლიან ივანიშვილის, როგორც ”პრორუსი”, ”მოსკოვიდან მართული” პოლიტიკოსის იმიჯს. ახლა, როდესაც არჩევნებში მონაწილეობას მიიღებს ევროკავშირის ერთ-ერთი წამყვანი სახელმწიფოს – საფრანგეთის მოქალაქე, მის მიმართ ”პრორუსულობის” და მით უმეტეს, კრემლის მითითებების შესრულების ბრალდება უბრალოდ სულელურად იჟღერებს.

მაგრამ სავსებით დასაშვებად მიმაჩნია, რომ ”ნაციონალები” სპეციალურად წავიდნენ ასეთ მოქმედებაზე. მათთვის მშვენივრადაა ცნობილი, რომ თავად ქართველ ხალხს სურს რუსეთთან მეგობრობის აღდგენა – დღეს და ახლა. შესაძლოა, სააკაშვილმა და კომპანიამ გაიაზრეს თავიანთი შეცდომა, როდესაც ზედმეტად ეცადნენ და თავიანთი მთავარი კონკურენტის ”პრორუსული” იმიჯის დანერგვა დაიწყეს. სოროსის ფონდის დადანაშაულება პრორუსულ ორიენტაციაში რთულია, მაგრამ სწორედ მის მიერ ჩატარებული გამოკითხვების მიხედვით საქართველოს მოქალაქეების 48% თანახმაა რუსეთთან ურთიერთობების აღდგენა მოხდეს თვით აშშ-სთან პარტნიორობაზე უარის თქმის ხარჯზე! (ამის შესახებ იხ. ჩემი პატივცემული კოლეგის, ვ.გორგილაძის კომენტარი გაზეთში ”საქართველო და მსოფლიო” ).

ყველაზე საინტერესო და კომიკურიც ამ საქმეში ის არის, რომ თავად ივანიშვილი ყოველმხრივ ებრძვის ”რუსოფილის” იმიჯს და ”ევროპული ფასეულობებისადმი” თავისი ერთგულების დემონსტრირებას ახდენს. ახლა ”ნაციონალები” მას დაეხმარნენ, ვიმეორებ – შეგნებულად თუ შეუგნებლად. ერთი მხრივ, არ არის პრინციპული საკითხი, მაგრამ მაინც საკმაოდ მნიშვნელოვანია, ”ნაციონალები” ამას განზრახ აკეთებენ თუ საქმე რაღაც არეულობასთან გვაქვს. ალბათ ”გაუცნობიერებელი ქმედების” მოსაზრების სასარგებლოდ იმეტყველებს წინასაარჩევნო სიტუაციის ისეთი განვითარება, თუკი ივანიშვილის საწინააღმდეგო პროპაგანდა, როგორც ”პრორუსი” პოლიტიკოსისა, აქტიურად გაგრძელდება, ხოლო თუკი ასეთი პროპაგანდა დაიკლებს, მაშინ შეიძლება ვამტკიცოთ, რომ ივანიშვილის იმიჯის კორექტირება ”ნაციონალების” მხრიდან შეგნებულად მოხდა. ამ შემთხვევაში გამოდის, რომ ”ნაციონალები” აკეთებენ ”მემარჯვენე უკლონს” და ცდილობენ, გაამართლონ თავიანთი სახელწოდება.

გულბაათ რცხილაძე

1991 წლის 31 მარტს ჩატარდა რეფერენდუმი, რომელზეც გამოტანილი იყო საკითხი საქართველოს დამოუკიდებლობის შესახებ. მაშინ ქართული საზოგადოება ერთობ რომანტიკულად და პატრიოტულად იყო განწყობილი.

დამოუკიდებლობა ყველას ესახებოდა სრულიად გასაგებ და მარტივ რამედ – საკმარისია მოიპოვო პოლიტიკური დამოუკიდებლობა, გახდე გაეროს წევრი ქვეყანა და ამით საქმე გაკეთებულია.

მაგრამ ყველაფერი გაცილებით უფრო რთულად არის. იმისთვის, რომ სახელმწიფო რეალურად არსებობდეს, მის საფუძველში უნდა იდოს რაიმე იდეა, რომელიც ამართლებს ამ სახელმწიფოს და ერის არსებობას. ფორმალური, პოლიტიკური დამოუკიდებლობა, ანუ გაეროს წევრობა, არ შეიძლება იყოს თვითმიზანი და თვითკმარი იდეა. დამოუკიდებლობა არსებობს იმისთვის, რომ ერმა და მის მიერ შექმნილმა სახელმწიფომ რაიმე ფუნქცია შეასრულოს მსოფლიოში, რაიმე განსაკუთრებული წვლილი შეიტანოს კაცობრიობის ისტორიაში.

რა ფუნქციას ასრულებს დღეს საქართველო? ასეთი რამ არ ჩანს. ჩვენ ვერ ჩავთვლით საქართველოს დამოუკიდებელი არსებობის გამამართლებელ იდეად იმას, რომ ჩვენმა ქვეყანამ თურმე „ნიღაბი ჩამოგლიჯა“ რუსულ იმპერიალიზმს, რითაც მსოფლიოს დაანახა „რუსეთის ნამდვილი სახე“ და ა.შ. ამგვარი პრიმიტიული წარმოდგენები მხოლოდ მაკკეინის ტიპის პოლიტიკოსების წინასაარჩენო კამპანიაში თუ გაიჟღერებს, ისიც იშვიათად.

ვერ ჩავთვლით ასეთ იდეად იმასაც, რომ თურმე საქართველომ მოახერხა „უპრეცედენტო“ რეფორმების გატარება, და „კორუფციის აღმოფხვრა“, რითაც თითქოსდა მსოფლიოში სამაგალითო ქვეყნად იქცა და ახლა აქ ჩამოდიან დელეგაციები სხვადასხვა კონტინენტებიდან, რათა გაეცნონ „ქართულ გამოცდილებას“. ეს ყველაფერი მხოლოდ იაფფასიანი პროპაგანდაა, რისიც არ სჯერათ მის ავტორებს და გამავრცელებლებსაც კი. მით უმეტეს, ქართველების დიდ ნაწილს არ მიაჩნია ეს საქართველოს არსებობის მთავარ იდეად და ფუნქციად.

თავის დროზე, ზვიად გამსახურდიას, რომელიც იყო კიდეც 31 მარტის რეფერენდუმის სულისჩამდგმელი, ჰქონდა საკუთარი წარმოდგენები ამ თემაზე. მან დაწერა ნაშრომი „საქართველოს სულიერი მისსია“. ახლა არ დავიწყებთ ამ თვალსაზრისის გარჩევას, მხოლოდ ვიტყვით, რომ დღეს საქართველოში ცოტა ვინმეს თუ ახსოვს ზვიადის იდეები და არც მოსახლეობის და არც ქართული ელიტის ოდნავ მაინც მნიშვნელოვანი ნაწილი არ იზიარებს გამსახურდიას მოსაზრებებს.

მაშ რა იდეა სუფევს ქართულ საზოგადოებაში, ელიტაში, ინტელიგენციაში? ჩვენი აზრით, არავითარი იდეა ამჟამინდელ ქართულ პოლიტიკურ და ინტელექტუალურ ელიტას არ გააჩნია. ერთადერთი, რაც მათ იციან, არის ის, რომ საქართველოს პრაქტიკულად არ შეუძლია დამოუკიდებლად არსებობა ისეთი გიგანტების გარემოცვაში, როგორებიც არიან რუსეთი, თურქეთი და ირანი. ამიტომ მათი აზრით, საქართველო უნდა შევიდეს დასავლური „ქოლგის“ მფარველობის ქვეშ და ამგვარად „გადაირჩინოს“ თავი. ანუ, სხვა სიტყვებით რომ ვთქვათ, საქართველოს იდეა არის მხოლოდ „თვითგადარჩენის“ იდეა.

მაგრამ ისევე როგორც პოლიტიკური დამოუკიდებლობა არ არის თვითკმარი იდეა და არ შეიძლება იყოს თვითმიზანი, გადარჩენის იდეაც არ შეიძლება ასეთ იდეად ჩაითვალოს. ერი უნდა გადარჩეს არა ნებისმიერ ფასად, არამედ „რაღაცისთვის“, რაღაც ფუნქციის შესრულებისთვის. თუ ეს „რაღაც“ არ არსებობს, მივდივართ ისევ სიცარიელესთან და უიდეობასთან.

მაგრამ დღევანდელ საქართველოში ეს სიცარიელე შეფუთულია ისეთი რამით, რასაც ჰქვია ე.წ. „დასავლური ფასეულობები“. ანუ, როცა მოსახლეობას ეუბნებიან და არწმუნებენ, რომ საქართველო უნდა გახდეს ნატო-ს და ევროკავშირის წევრი, ამ მისწრაფებას ხსნიან „ევროპულ ფასეულობებთან“ შეერთების სურვილით. ამავე დროს, მოსახლეობის უდიდესმა ნაწილმა არაფერი იცის იმის შესახებ, თუ რას წარმოადგენს ეს ყბადაღებული დასავლური ან ევროპული ფასეულობები, როგორ მოხდა მათი ისტორიული გენეზისი, რა პერსპექტივები აქვთ მათ და ა.შ. შესაბამისად, „დასავლურ ფასეულობებზე“ მინიშნებაც მხოლოდ სიტყვების რახარუხი და იდეური სიცარიელის შემნიღბავია.

ეს სულაც არ ნიშნავს იმას, თითქოს „ევროპული ფასეულობები“ საერთოდ არ არსებობს და გამოგონილია. უბრალოდ, ხალხს არავინ ეუბნება სიმართლეს, თუ რას წარმოადგენენ სინამდვილეში ეს ფასეულობები, რას მოუტანს მათი თავს მოხვევა ქართულ საზოგადოებას და არის თუ არა ეს შესაძლებელი კავკასიის სინამდვილეში.

მაგალითად, არავინ ეუბნება ხალხს იმას, რომ „დასავლური დამცავი ქოლგის“ სანაცვლოდ, საქართველო შეიძლება გადაიქცეს პალცდარმად ირანის და ზოგადად, ისლამური სამყაროს წინააღმდეგ ბრძოლებში. ამის ლოკალური მაგალითი უკვე გვაქვს ავღანეთის სახით, სადაც საქართველომ (უფრო სწორად, მისმა მმართველმა რეჟიმმა) უპრეცედენტოდ დიდი რაოდენობის ჯარისკაცები გააგზავნა, და 15 მათგანი უკვე დაიღუპა, ხოლო მრავალი დაიჭრა და დასახიჩრდა.

ამ რამდენიმე თვის წინ დიდი აჟიოტაჟი გამოიწვია პოლიტიკურ არენაზე ბიძინა ივანიშვილის გამოჩენამ. შესაძლოა, ამ აჟიოტაჟის და იმედების მიზეზი ისიც ყოფილიყო, რომ ხალხი ინსტიქტურად გრძნობს არსებულ იდეურ სიცარიელეს და მას აქვს მოთხოვნილება, ვინმესგან მაინც მოისმინოს ახალი იდეები, რაც აზრს მისცემდა მათ ცხოვრებას, დაუსახავდა ორიენტირებს და მომავლის პერსპექტივებს.

მაგრამ მოხდა ისე, რომ ივანიშვილმა დაიწყო ზუსტად იგივე იდეების გამეორება და გაჟღერება, რასაც მთელი ამ წლების განმავლობაში აკეთებდა სააკაშვილის რეჟიმი. ოღონდ მცირედი კორექტირებით. ივანიშვილის სტილი და რიტორიკა უფრო წააგავს შევარდნაძის სტილს, ვიდრე სააკაშვილის. ოღონდ უბედურება ისაა, რომ ქართულ საზოგადოებას შევარდნაძე და მისი იდეებიც დიდი ხანია მობეზრებული აქვს. ყოველ შემთხვევაში, ახალს ვერაფერს ხედავს მასში.

ივანიშვილმა ზუსტად იგივე „პროდასავლური“ ორიენტაციის ხალხი შემოიკრიბა, ვინც თავის დროზე სააკაშვილს უჭერდა მხარს. რესპუბლიკური პარტია, და კერძოდ, ლევან ბერძენიშვილი ერთ-ერთი პირველთაგანი იყო, ვინც ჯერ კიდევ 1998 წელს დაიწყო სააკაშვილის ქება და მისი პრეზიდენტობის ლეგიტიმაციის მომზადება. კობა დავითაშვილი ჯერ კიდევ მოქკავშირში ითვლებოდა ერთ-ერთ ყველაზე პროამერიკულ და სააკაშვილის ერთგულ წევრად, შემდეგ კი ნაცმოძრაობის მეორე ნომერი იყო. ზვიად ძიძიგურის „ოპოზიციონერობა“ სააკაშვილის მიმართ ღიმილის მომგვრელია ყველასთვის, ვინც იცნობს საქართველოს უახლეს ისტორიას და ა.შ.

ასევე სამწუხაროა ის, რომ ივანიშვილის გვერდით აღმოჩნდა ყოველგვარ იდეოლოგიას მოკლებული და გადასაშენებლად გამზადებული ე.წ. საბჭოთა ინტელიგენციის ნაწილი, რომელსაც არაფერი ახალის შეთავაზება არ შეუძლია საზოგადოებისთვის. ეს არ ნიშნავს იმას, რომ ისინი უნდა „ჩაირეცხონ“ და შიმშილით დაიხოცნონ, მაგრამ არც მათი პირველ პლანზე გამოყვანა ივარგებს. ერთი სიტყვით, ვერც ივანიშვილის გამოჩენამ შემოიტანა ნათელი სხივი ჩაბნელებულ იდეოლოგიურ სივრცეში. ეს ყველაფერი მიუთითებს ტოტალურ სულიერ და მსოფლმხედველობრივ კრიზისზე, რომელიც სულ უფრო ღრმავდება საქართველოში და რომლის შედეგებიც უკვე თვალნათლივ ჩანს.

გიორგი ვეკუა

ინფორმაცია: ”საქართველოს პარლამენტის პრესსამსახური დ.ბაქრაძის მიერ იერუსალიმის პატრიარქ თეოფილე მესამისთვის ბოდიშის მოხდის შესახებ ბერძნული მედიის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციას უარყოფს და…

… ამ შეხვედრის გაშიფრულ ტექსტს ავრცელებს. როგორც პარლამენტის საზოგადოებასთან ურთიერთობისა და ინფორმაციის დეპარტამენტის უფროსი მაკა გიგაური აცხადებს, აღნიშნული მასალა ერთსაათიანი შეხვედრის მხოლოდ 12-წუთიან მონაკვეთს მოიცავს. გიგაურის თქმით, საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ იერუსალიმის პატრიარქთან თეოფილე მესამესთან ერთსაათიანი შეხვედრის განმავლობაში ჯვრის მონასტრის საკითხი არაერთხელ დასვა” (გაზეთი ”ახალი თაობა”, 29.3.2012).

კომენტარი: დავით ბაქრაძე, განსხვავებით ”ნაციონალების” და სააკაშვილის ამალის დიდი უმრავლესობისგან, ელემენტარულად უზრდელი არ არის, მას აქვს გარკვეული ტაქტი და აქედან გამომდინარე, პარლამენტის თავმჯდომარის გამგზავრება საზღვარგარეთ სამარცხვინო მოვლენა არ არის. თუმცა ბაქრაძის ”დიპლომატია” ისეთივე ტლანქია და ქვეყნისთვის არაფრის მომტანი, როგორც მთლიანად სააკაშვილის ხელისუფლების.

პირველ რიგში უნდა აღინიშნოს, რომ ის, რაც პარლამენტის პრესსამსახურმა გამოაქვეყნა, სულაც არ აბათილებს ბერძნული პრესის მიერ გავრცელებულ ინფორმაციებს. ბუნებრივად ჩნდება კითხვა: თუკი საუბარი თეოფილე მესამესა და დ.ბაქრაძეს შორის ერთი საათის მანძილზე გრძელდებოდა, რატომ ვრცელდება ამ საუბრის მხოლოდ თორმეტწუთიანი მონაკვეთი? ასეთი შერჩევითი ციტირება, ნაცვლად გაბათილებისა, პირიქით, უფრო ამძაფრებს ეჭვებს, თუ რა განაცხადა ბაქრაძემ.

თუმცა უფრო უარესი საქართველოსთვის, თუკი პარლამენტის თავმჯდომარემ ბოდიში არ მოიხადა. ეს სწორედ ის შემთხვევაა, როდესაც ბოდიში არა თუ ლახავს საქართველოს პრესტიჟს, არამედ განამტკიცებს მას. სააკაშვილმა თავისი სამარცხვინო ტყუილებით გაოცება გამოიწვია ბერძენ მართლმადიდებლებში, აგრეთვე ისრაელის სახელისუფლებო წრეებში. ბაქრაძე კი, ნაცვლად ვითარების შერბილებისა და სახელმწიფოებრივი ინტერესით ხელმძღვანელობისა, ცდილობს, აამოს თავის მბრძანებელს. ყოველ შემთხვევაში, ეს ასეა, თუკი ბაქრაძემ იერუსალიმის უწმინდეს პატრიარქს ბოდიში არ მოუხადა. მაგრამ თუ პარლამენტის თავმჯდომარემ ბოდიში მოიხადა, მაგრამ ახლა ამას უარყოფს, ეს შედარებით უფრო მისაღები სიტუაციაა – მსგავს ხერხს მსოფლიო დიპლომატიაში არაერთხელ ჰქონია ადგილი, როდესაც საგარეო ”მოხმარებისთვის” ერთი განცხადება კეთდება, ხოლო საშინაოდ – ამის საპირისპირო. მაგრამ ამ კონკრეტულ შემთხვევაში ასეთი შესაძლებლობა ნაკლებ სავარაუდებლად მიგვაჩნია.

თავი რომ დავანებოთ ვარაუდს და მხოლოდ იერუსალიმში გამართული შეხვედრის გამოქვეყნებული პასაჟი განვიხილოთ, ბაქრაძის ”დიპლომატია” სავალალო შეფასებას იმსახურებს. კერძოდ:

1. პარლამენტის თავმჯდომარემ უნდა უწყოდეს, რომ ბერძნები და ქართველები ”სხვადასხვა ეკლესიების” წევრები არ არიან და ადგილი არ აქვს ამ ”სხვადასხვა ეკლესიებს” შორის ”ქრისტიანულ, ძმურ ურთიერთობებს”. ქრისტიანული და ძმური ურთიერთობები აქვთ და შეიძლება ჰქონდეთ ბერძენ და ქართველ ხალხებს, მაგრამ არა ეკლესიებს, რადგან ბერძნებიც და ქართველებიც ერთი, მართლმადიდებელი ეკლესიის წევრები არიან. მრევლსა და ეკლესიის მესვეურებს შორის არის არა უბრალოდ ”ქრისტიანული და ძმური ურთიერთობები”, არამედ ევქარისტული კავშირი. ორგანიზაციულად იერუსალიმისა და საქართველოს ავტოკეფალური ეკლესიები, რა თქმა უნდა, ცალ-ცალკე მოღვაწეობენ, მაგრამ ისევ და ისევ ეს ხდება ერთი სამოციქულო ეკლესიის ფარგლებში. ეს ელემენტარულია და ამიტომ დავით ბაქრაძეს ამგვარი ლაფსუსი არ უნდა მოსვლოდა.

2. ბაქრაძეს ასევე ეშლება და ვერ ერკვევა, თუ რას წარმოადგენს ტაძარი, მონასტერი. მისი აზრით, ჯვრის მონასტერი ”ბევრი ქართველისთვის ისტორიული, ყველაზე მნიშვნელოვანი კულტურული ადგილია”. შეიძლება, ზოგიერთი ქართველისთვის ეს მართლაც ასეა, მაგრამ ნებისმიერი ტაძარი და მათ შორის, ჯვრის მონასტერიც, უპირველეს ყოვლისა, სულიერების კერაა, სალოცავი ადგილია, სადაც აღესრულება ღვთისმსახურება, სრულდება ქრისტეს მიერ დადგენილი საიდუმლოებანი. ეს გაცილებით მნიშვნელოვანია, ვიდრე ისტორია და კულტურა.

3. ბაქრაძე, ნაცვლად იმისა, რომ ისრაელის ხელისუფლებასთან შეხვედრებისას ჯვრის მონასტრის თემას არ შეხებოდა, ვინაიდან ეს არ არის ისრაელის სახელმწიფოს საქმე და შეიძლება, ბერძენი სასულიერო პირების სამართლიანი გულისწყრომა გამოიწვიოს, თეოფილე მესამეს პირდაპირ ეუბნება, რომ საქართველოს პარლამენტს თავმჯდომარეს იერუსალიმის პატრიარქთან შეხვედრამდე წამოუჭრია ჯვრის მონასტრის თემა ისრაელის ხელისუფლების წევრებთან (”ქნესეთის სპიკერს, პრემიერს, საგარეო საქმეთა მინისტრს შევხვდი, მათ საქართველოს მიზნების შესახებ, ჯვრის მონასტრის საქართველოსთვის დაბრუნების შესაძლებლობაზე ვესაუბრე”) . პარლამენტის თავმჯდომარის ამგვარი ქმედება კატასტროფულ შეცდომას წარმოადგენს, ეს თითქმის შეურაცხყოფის ტოლფასია – ხვდები იერუსალიმის პატრიარქს და ეუბნები, რომ მასზე უწინ ისრაელის ხელისუფლებასთან გისაუბრია იმ ტაძრის შესახებ, რომელზეც უშუალოდ ვრცელდება იერუსალიმის პატრიარქის პასუხისმგებლობა.

ყოველივე ამის გამო, გასაკვირი არ არის, რომ იერუსალიმის პატრიარქის პასუხები ბაქრაძესთან საუბარში ზედმეტი ლაკონურობითა და ცივი თავაზიანობით აღინიშნება. განა რა შთაბეჭდილება უნდა დარჩენოდა თეოფილე მესამეს საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარისა და მთლიანად ხელისუფლების შესახებ? ამიტომ ზრდილობიანი ბაქრაძის ვიზიტიც კიდევ ერთ სირცხვილად ექცა ჩვენს ქვეყანას. ჯვრის მონასტრის დაბრუნებაზე ფუჭ ოცნებას კი ალბათ დიდი ხნით უნდა შეეშვას ქართველობა – ისედაც რთული რეალობა საქართველოს ხელისუფლებამ საერთოდ გააფუჭა. ხოლო ბაქრაძის ვიზიტი უნდა შეფასდეს, როგორც ანტისახელმწიფოებრივი ნაბიჯი, რომლის მიზანი მხოლოდ იმაში მდგომარეობს, რომ პოსტ ფაქტუმ გაამართლოს თავისი ბოსის – სააკაშვილის ტყუილები იმის თაობაზე, თითქოს მიმდინარეობს მუშაობა ჯვრის მონასტრის დაბრუნებასთან დაკავშირებით.

გულბაათ რცხილაძე

]]> http://geurasia.org/movlena-komentari/ierusalimis-patriarqi-baqradze-jvris-monasteri/feed/ 0